In loondienst regelt de werkgever je pensioen. Als ondernemer doet niemand dat voor je. Er gaat geen premie automatisch van je inkomen af en er is meestal geen pensioenfonds dat voor je spaart. Elk jaar dat je niets regelt, is een jaar zonder pensioenopbouw. Dat merk je pas als je stopt met werken, op het moment dat je er niets meer aan kunt doen. Wacht dus niet met het opbouwen van je ondernemerspensioen, maar maak hier op tijd werk van met de tips in dit blog.
Heb je als ondernemer nooit pensioen opgebouwd, maar vroeger wel in loondienst gewerkt? Dan is de kans reëel dat je daar wél pensioen opbouwde. Ook krijg je vanuit de overheid AOW als je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
Voordat je met het opbouwen van je ondernemerspensioen start, is het dus slim om in kaart te brengen waar je op dit moment staat qua pensioenopbouw:
Zet alle bedragen onder elkaar. Zo weet je precies wat je tot nu toe hebt opgebouwd. Dat overzicht heb je nodig in stap 2 van dit blog.
Wat je over 20 of 30 jaar precies nodig hebt, weet niemand. Prijzen veranderen en je leven ook. Toch heb je een richtpunt nodig om keuzes te maken. Begin daarom bij vandaag. Kijk in je bankafschriften of in de privéopnames in je boekhouding hoeveel je nu per maand privé uitgeeft. Gebruik dat bedrag als vertrekpunt.
Weet je al dat bepaalde lasten tegen die tijd verdwijnen, zoals een hypotheek die dan is afgelost? Haal die er dan af. Herhaal deze schatting elke paar jaar, zodat je plan meegroeit met je situatie.
Leg deze inzichten naast het bedrag dat je in stap 1 hebt berekend. Het verschil hiertussen is je zogenaamde pensioengat: het bedrag dat je zelf moet aanvullen. Met dat getal kun je in de volgende stappen van dit blog gerichte keuzes maken.
Om je pensioengat te dichten, helpt de overheid je met belastingvoordeel. De Belastingdienst kijkt naar hoeveel pensioen je vorig jaar hebt opgebouwd. Heb je minder opgebouwd dan fiscaal is toegestaan, dan heb je een pensioentekort. Dat tekort heet je jaarruimte: het bedrag dat je dit jaar mag inleggen voor later en mag aftrekken van je inkomen in box 1.
Voor je jaarruimte gebruik je je inkomen van het vorige jaar. De berekening werkt zo:
De maximale jaarruimte in 2026 is € 35.589.
Heb je een bv? Dan werkt het op dezelfde manier, alleen kijkt de Belastingdienst naar het salaris dat je als directeur-grootaandeelhouder (dga) uit je bv haalt. Voor het gebruikelijk loon van een dga geldt een normbedrag dat elk jaar wordt vastgesteld. Een hoger salaris geeft je meer jaarruimte, maar je betaalt er ook meer loonbelasting over.
Wil je je eigen jaarruimte precies weten? De Belastingdienst heeft hiervoor een rekenhulp op de website, met de bedragen van het actuele jaar.
Misschien had je de afgelopen jaren andere prioriteiten. Je investeerde in je bedrijf, bouwde een buffer op of had simpelweg geen geld over. Die gemiste ruimte is niet automatisch weg.
Jaarruimte die je niet hebt gebruikt, schuift namelijk door naar je reserveringsruimte. Daarin telt de onbenutte ruimte van de afgelopen 10 jaar mee. In 2026 gaat het om de jaren 2016 tot en met 2025. Je mag in 2026 maximaal € 42.753 aan reserveringsruimte gebruiken, bovenop je gewone jaarruimte.
Let op: reserveringsruimte gebruik je altijd vanaf het oudste jaar. Ruimte uit 2016 kun je alleen in 2026 nog gebruiken. Daarna vervalt die definitief. Om je reserveringsruimte te berekenen, heb je je inkomensgegevens en eventuele pensioenopbouw van die tien jaar nodig. Ook hiervoor heeft de Belastingdienst een rekenhulp.
Je weet nu hoeveel je nodig hebt en hoeveel je aftrekbaar mag inleggen. De vraag die nu overblijft is hoe je precies pensioen gaat opbouwen. Dit zijn je opties:
Je spaart op een geblokkeerde rekening en krijgt daar rente over. Geblokkeerd betekent dat je pas bij het geld kunt als de uitkering ingaat. Haal je het eerder op, dan betaal je in één keer belasting over het hele bedrag en mogelijk ook een extra heffing. Er is geen beleggingsrisico, maar je rendement hangt af van de rente die de bank geeft.
Je belegt het geld op een geblokkeerde rekening. Je kans op rendement is groter, maar de waarde kan ook dalen. Hoe langer je nog tot je pensioen hebt, hoe meer tijd er is om een daling op te vangen.
Een verzekeraar kan extra's bieden, zoals een gegarandeerde of levenslange uitkering of een uitkering bij overlijden. Die extra zekerheid kost wel geld.
Fiscaal werken deze drie lijfrentes hetzelfde. Je inleg is aftrekbaar in box 1 en het opgebouwde bedrag valt niet in box 3. Je betaalt pas belasting als je later de uitkeringen ontvangt. Het belastingvoordeel is dus uitstel, geen afstel. Dat levert vooral op als je tarief nu hoger is dan na je pensionering. Vanaf 1 januari 2029 mag je bovendien maximaal 10% van je lijfrente in één keer opnemen als de uitkering ingaat.
Wil je flexibel blijven? Dan kun je ook gewoon in privé sparen of beleggen. Je krijgt dan geen aftrek en betaalt elk jaar box 3-belasting over je vermogen boven het heffingsvrij vermogen. Houd er rekening mee dat box 3 de komende jaren verandert. Het kabinet wil overstappen op belasting over je werkelijke rendement in plaats van over een vast percentage, maar de invoering is al meerdere keren uitgesteld. Daar staat tegenover dat je er altijd bij kunt, bijvoorbeeld als je bedrijf een mindere periode heeft. Je kunt deze optie ook combineren met een lijfrente.
Je laat winst in je bv of holding staan en keert die later uit als dividend. Dat geld valt dan in box 2. Je kunt dit combineren met een lijfrente in privé. Welke verhouding slim is, hangt af van je winst, je salaris en je plannen. Bespreek dat elk jaar met je accountant, bijvoorbeeld tijdens het jaarlijkse gesprek met je boekhouder.
Een goed pensioenplan staat of valt met inzicht in je bedrijfsgeld. Hoeveel winst maak je dit jaar? Hoeveel kun je missen zonder dat je bedrijf krap komt te zitten? En hoeveel jaarruimte levert dat volgend jaar op? Wacht je met die vragen tot je jaarrekening, dan loop je achter de feiten aan. Je lijfrentepremie mag je namelijk alleen aftrekken in het jaar waarin je betaalt.
In eAccounting koppel je je zakelijke bankrekening eenvoudig aan je boekhouding. Je banktransacties komen dan automatisch binnen, zodat je cijfers altijd actueel zijn. Zo zie je in de loop van het jaar precies hoeveel winst je maakt en hoeveel ruimte er is om opzij te zetten voor je pensioen.