eAccounting blog

Wat moet ik aanpassen in mijn administratie voor de nieuwe Auditfile XAF 4.0?

Geschreven door Vivian Hertzberger | Sep 21, 2026, 5:00:01 AM

In het kort

  • Vanaf 1 januari 2027 accepteert de Belastingdienst alleen nog auditfiles in XAF 4.0.x; de oude 3.2-structuur verdwijnt.
  • XAF 4.0 heeft minder verplichte velden (90 in plaats van 250) en sluit beter aan op de Referentie Grootboekschema (RGS).
  • eAccounting heeft de exportfunctie al aangepast naar XAF 4.0.3 - je hoeft hier zelf niets voor te veranderen.
  • Een auditfile heb je meestal niet dagelijks nodig, wel bij een boekhoudkundige controle of als je accountant erom vraagt.
  • Controleer je export nu alvast, zodat je er in 2027 niet meer over hoeft na te denken.

De Belastingdienst meldt dat XAF 4.0 vanaf 1 januari 2027 de standaard wordt voor auditfiles. Ook geeft de Belastingdienst aan dat XAF 4.0 minder verplichte velden heeft dan de vorige versie en beter aansluit op RGS. Je leest in het eAccounting productnieuws dat de auditfile-export in eAccounting al is bijgewerkt naar XAF 4.0.3. Meer achtergrond over wat een auditfile is en waarvoor die wordt gebruikt, vind je bij ICTAccountancy.nl.

Kort antwoord: Gebruik je eAccounting voor je boekhouding? Dan hoef je niets aan te passen en is je auditfile-export al klaar voor XAF 4.0. Exporteer je handmatig of werk je in een ander pakket? Controleer dan vóór 1 januari 2027 of je export al in de nieuwe versie staat. Na die datum accepteert de Belastingdienst de oude versie niet meer.

Misschien heb je er nog nooit bewust naar gekeken: de auditfile. Toch is dit bestand belangrijk zodra je accountant, boekhoudkantoor of de Belastingdienst je financiële administratie wil controleren. En de standaard achter dat bestand is net vernieuwd.

In dit artikel lees je wat een auditfile is, wat er verandert met XAF 4.0, waarom dit relevant is voor jouw mkb-bedrijf en hoe je controleert of je hier al klaar voor bent.

Wat is een auditfile eigenlijk?

Een auditfile is een gestandaardiseerd exportbestand met de financiële gegevens uit je boekhouding. Denk aan grootboekrekeningen, journaalposten, facturen en btw-gegevens.

Je boekhoudsoftware kan dit bestand met één druk op de knop maken. Het bestand wordt vaak gebruikt door:

  • de Belastingdienst, bijvoorbeeld tijdens een boekhoudkundige controle;
  • je accountant of boekhouder, om je jaarcijfers te controleren of de jaarrekening op te stellen;
  • auditors, als je bedrijf gecontroleerd moet worden.

Omdat het bestand een vaste, gestandaardiseerde opbouw heeft, kunnen deze partijen je administratie snel en betrouwbaar inlezen, zonder dat er handmatig gegevens overgetypt moeten worden. Dat is dezelfde gedachte als bij e-facturatie: gestructureerde data is makkelijker te verwerken dan een los document.

Wat verandert er met XAF 4.0?

De standaard achter de auditfile heet XAF, voluit XML Auditfile Financieel. De vorige versie (XAF 3.2) stamt uit 2014 en was aan een update toe.

Volgens de Belastingdienst is XAF 4.0 op een aantal punten verbeterd:

  • Minder verplichte velden. Het aantal velden gaat van 250 naar 90. Dat maakt het bestand overzichtelijker en makkelijker correct te vullen.
  • Betere aansluiting op RGS. Het Referentie Grootboekschema (RGS) is duidelijker verwerkt in de nieuwe standaard, wat helpt bij een consistente indeling van je grootboek.
  • Voorbereiding op Europese ontwikkelingen. XAF 4.0 is beter afgestemd op toekomstige digitale rapportagestandaarden, zoals ontwikkelingen rond ViDA.

De belangrijkste datum om te onthouden: vanaf 1 januari 2027 verwerkt de Belastingdienst alleen nog auditfiles in versie 4.0.x. De oude 3.2-structuur wordt dan niet meer geaccepteerd.

Moet je zelf iets aanpassen in je administratie?

Dat hangt af van je software.

Gebruik je eAccounting? Dan is de exportfunctie al bijgewerkt naar XAF 4.0.3. Je hoeft dus niets om te zetten: als je een auditfile exporteert, krijg je automatisch een bestand in de nieuwe versie.

Gebruik je een ander boekhoudpakket, of laat je de export door je boekhouder verzorgen? Dan is dit een goed moment om te controleren of die export al is aangepast. Vraag het gerust na bij je softwareleverancier of boekhouder.

Belangrijk om te weten: de meeste mkb'ers exporteren een auditfile niet elke maand. Vaak komt het pas ter sprake bij een controle door de Belastingdienst, bij het opstellen van de jaarrekening, of als je accountant erom vraagt. Toch is het slim om dit nu te checken, in plaats van pas in 2027 als het bestand ineens nodig is.

Waarom is dit ook relevant als je zelden een auditfile exporteert?

Je merkt in het dagelijks gebruik van je boekhouding vrijwel niets van deze wijziging. Toch is het om drie redenen goed om dit op je radar te hebben.

1. Je wilt niet verrast worden bij een controle

Als de Belastingdienst een controle uitvoert en om een auditfile vraagt, wil je niet ontdekken dat je export nog in de oude versie staat. Dat kost dan extra tijd en overleg, precies op een moment dat je liever snel duidelijkheid geeft.

2. Je accountant werkt er waarschijnlijk al mee

Boekhouder of accountant: wie dat ook is, gebruikt vaak een auditfile om je jaarcijfers te controleren of over te nemen in aangiftesoftware. Een moderne, actuele export voorkomt onnodig gedoe in die samenwerking.

3. Het is een teken van toekomstbestendige software

Boekhoudsoftware die meebeweegt met standaarden als XAF 4.0, doet dat waarschijnlijk ook bij andere digitale ontwikkelingen, zoals e-facturatie. Vergelijk je nog pakketten? Neem dit soort updates dan mee als signaal. Lees ook: de beste boekhoudsoftware kiezen: 8 tips voor ondernemers.

Hoe controleer je of jouw export al klaar is?

Je hoeft geen technisch project te starten. Volg deze stappen.

  1. Check je softwareleverancier. Zoek in de hulpomgeving van je boekhoudpakket op "auditfile" of "XAF", of vraag het na bij support.
  2. Vraag het je boekhouder. Verzorgt je boekhouder de export? Vraag dan of die al is omgezet naar XAF 4.0.
  3. Exporteer een testbestand. Maak een auditfile-export en controleer of daarin de versie 4.0 wordt genoemd.
  4. Leg het vast. Noteer dat je dit hebt gecontroleerd, zodat je het niet dubbel checkt vlak voor 2027.

Gebruik je eAccounting? Dan kun je deze stappen overslaan: de export staat al op XAF 4.0.3. Wil je meer weten over wat je nog meer aan boekhoudsoftware nodig hebt naast een correcte export? Lees dan boekhoudsoftware voor mkb: wat heb je echt nodig?.

Veelgestelde vragen over auditfile XAF 4.0

Wat is een auditfile?

Een auditfile is een gestandaardiseerd exportbestand met financiële gegevens uit je boekhouding, gebruikt door de Belastingdienst, accountants en auditors.

Wat is het verschil tussen XAF 3.2 en XAF 4.0?

XAF 4.0 heeft minder verplichte velden (90 in plaats van 250), sluit beter aan op het RGS en is beter voorbereid op toekomstige digitale rapportagestandaarden.

Wanneer moet mijn auditfile in XAF 4.0 zijn?

Vanaf 1 januari 2027 accepteert de Belastingdienst alleen nog auditfiles in versie 4.0.x.

Moet ik als eAccounting-gebruiker iets aanpassen?

Nee. De exportfunctie van eAccounting is al bijgewerkt naar XAF 4.0.3.

Waar kan ik de versie ongeveer terugvinden?

Vaak staat de XAF-versie in het auditfile-bestand zelf of in de exportinformatie van je boekhoudpakket. Je kunt ook zoeken op "auditfile", "XAF" of "XML Auditfile Financieel" in de instellingen of helpomgeving van je software. Kun je het niet vinden? Vraag dan je softwareleverancier of boekhouder om te bevestigen welke versie wordt geëxporteerd.

Wat vraag je precies aan je boekhouder?

Vraag bijvoorbeeld: "Kun je bevestigen dat mijn auditfile-export vanaf nu in XAF 4.0 of hoger wordt aangemaakt?" Laat je boekhouder ook controleren of het bestand geschikt is voor aanlevering aan de Belastingdienst vanaf 1 januari 2027.

Wat noteer je na controle?

Noteer welk boekhoudpakket je gebruikt, welke XAF-versie wordt geëxporteerd en wanneer je dit hebt gecontroleerd. Schrijf er ook bij wie dit heeft bevestigd, bijvoorbeeld je boekhouder, accountant of softwareleverancier. Zo kun je later snel terugvinden dat je administratie klaar is voor XAF 4.0.

Wanneer heb ik eigenlijk een auditfile nodig?

Meestal bij een controle door de Belastingdienst, bij het opstellen van de jaarrekening, of als je accountant of boekhouder erom vraagt.

Kan ik zelf een auditfile exporteren?

Ja, in de meeste boekhoudpakketten kun je een auditfile exporteren via de exportfunctie. Weet je niet waar dit staat? Vraag het aan support of je boekhouder.

Wil je hulp van een boekhouder of accountant?

Heb je nog geen boekhouder, maar wil je wel hulp bij je administratie? Kijk dan bij ‘Zoek een accountant’ of er een eAccounting-boekhouder bij jou in de buurt zit.

Conclusie: check het nu, dan hoef je er in 2027 niet meer aan te denken

Je hoeft waarschijnlijk niets aan je dagelijkse boekhouding te veranderen. Maar als het ooit voorkomt dat je wél een auditfile moet aanleveren aan de Belastingdienst of je accountant, dan wil je niet op dat moment ontdekken dat je export in de oude versie (XAF 3.2) staat. Vanaf 1 januari 2027 wordt de oude versie niet meer geaccepteerd.

Gebruik je eAccounting? Dan is je export al klaar. Gebruik je andere boekhoudsoftware? Controleer het dan nu, zodat je er niet in 2027 onder tijdsdruk achter komt.

Heb je nog geen boekhoudsoftware of wil je overstappen naar eAccounting? Probeer eAccounting dan gratis uit.